KMUTT · ALEX AI Research Center

KMUTT AI Competency Framework

กรอบพัฒนาสมรรถนะ AI สำหรับบุคลากร

A structured, role-based framework to assess, develop, and recognise AI capabilities across all staff groups.

4Personasบุคลิกภาพ
5Dimensionsมิติ
67Competenciesสมรรถนะ
4Levelsระดับความสามารถ
Rationale

Why AI Competency Framework?

การนำ AI เข้ามาในองค์กรโดยไม่มีกรอบความสามารถที่ชัดเจน จะนำไปสู่สิ่งที่เรียกว่า Value Leakage — ต้นทุนของเครื่องมือและความเสี่ยงจากข้อผิดพลาดมีน้ำหนักมากกว่าประโยชน์ที่ได้รับ KMUTT จึงพัฒนา AI Competency Framework โดยยึดหลักการจาก Alan Turing Institute สถาบันวิจัยชั้นนำด้าน AI ของสหราชอาณาจักร

หลักการออกแบบ 3 ข้อ — Alan Turing Institute

People-First

การนำ AI เข้ามาใช้คือความท้าทายด้านบุคลากร — ไม่ใช่แค่ความท้าทายด้านเทคโนโลยี

Role-Specific

ทักษะถูกกำหนดตาม Persona ไม่ใช่ตำแหน่งงาน — ไม่ใช่ทุกคนต้องเขียนโค้ดเป็น

Holistic

ความสามารถครอบคลุมทั้งด้าน Ethics และ Governance — ไม่ใช่เพียงทักษะเทคนิค

คุณค่าต่อมหาวิทยาลัย — “Business Value” ในบริบทวิชาการ

Organizational Efficiency

ลดภาระงานซ้ำซ้อนด้วย AI เพื่อนำทรัพยากรไปสู่การเรียนการสอนและการวิจัยได้มากขึ้น

Risk Management

บุคลากรที่มีความสามารถป้องกันการละเมิดข้อมูลและความเสียหายต่อชื่อเสียงองค์กรจาก AI outputs ที่ไม่ถูกตรวจสอบ

Innovation

บุคลากรที่มีทักษะสามารถค้นพบการประยุกต์ใช้ AI แบบใหม่ เสริมความได้เปรียบเชิงแข่งขันของมหาวิทยาลัย

Framework นี้พัฒนาโดยอ้างอิงจาก Alan Turing Institute's AI Skills for Business Framework (V2) — สถาบันแห่งชาติของสหราชอาณาจักรด้านวิทยาศาสตร์ข้อมูลและ AI และได้รับการปรับให้เหมาะสมกับบริบทมหาวิทยาลัยไทยโดยเฉพาะ

zenodo.org/records/11092677

Who You Are x What You Develop

Personas & Core Dimensions

Framework นี้นิยาม "ความสามารถด้าน AI" ผ่านสองแกนหลัก Persona (คุณเป็นใครในบริบทการใช้ AI) และ Dimension (คุณต้องพัฒนาความสามารถด้านใด)— These two must always be viewed together —

Who You Are

บุคลากรทั่วไปในองค์กร — ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเป็นพื้นฐานในชีวิตการทำงาน ตระหนักถึงบทบาทและข้อจำกัดของ AI ในสังคม รู้จักความเสี่ยงด้านความปลอดภัยและจริยธรรมขั้นพื้นฐาน โดยเป็น 'ผู้ใช้งานที่รู้เท่าทัน' (Critical Consumer) ไม่ใช่ผู้สร้างหรือผู้ขับเคลื่อนระบบ

พนักงานสายงานทั่วไป — ใช้ AI เป็นเครื่องมือเพิ่มประสิทธิภาพในงานประจำวัน ต้องมีวิจารณญาณ (Professional Judgement) ในการตรวจสอบผลลัพธ์จาก AI สามารถแยกแยะได้ว่างานส่วนใดเป็นความลับขององค์กรที่ต้องระมัดระวังเป็นพิเศษ

บุคลากรสายเทคนิค — สร้างและดูแลระบบ AI ขององค์กรโดยตรง มีความรู้เชิงลึกด้านการออกแบบระบบ การเขียนโปรแกรม และการสร้างโมเดล รับผิดชอบด้านความปลอดภัยและมาตรฐานทางเทคนิคก่อนส่งมอบให้ผู้ใช้งาน

ผู้บริหารระดับกลางและสูง — กำหนดทิศทางและธรรมาภิบาล AI ขององค์กร เน้น vision, ethics, integrity และ responsible use ต้องมองเห็นภาพรวมว่า AI จะตอบโจทย์เป้าหมายองค์กรได้อย่างไร และรับผิดชอบการจัดสรรทรัพยากรและตัดสินใจเชิงนโยบาย

What You Develop

ปกป้องและรักษาความปลอดภัยของข้อมูลที่มีความอ่อนไหว ปฏิบัติตามข้อกำหนดด้านกฎหมาย ระเบียบ และความปลอดภัย ยึดหลัก FAIR Guiding Principles ในการดูแลข้อมูล

ความเข้าใจกระบวนการข้อมูลตั้งแต่การเก็บรวบรวม จัดเก็บ จนถึงการวิเคราะห์ ทักษะการจัดการ คัดกรอง และควบคุมคุณภาพข้อมูล เพื่อส่งมอบผลิตภัณฑ์ข้อมูลที่รองรับความต้องการ

นิยามปัญหาและสื่อสารแนวทางแก้ไขได้ทั้งกับกลุ่มเทคนิคและกลุ่มทั่วไป ระบุความต้องการ เกณฑ์ความสำเร็จ และความเสี่ยง รวมถึงบริหารความสัมพันธ์กับทีมงานและคู่ค้า

เลือกใช้เครื่องมือและโซลูชัน AI เพื่อแก้ปัญหาตามความต้องการ เข้าใจความแตกต่างของสถาปัตยกรรม AI ต่างๆ และมีทักษะด้านการสร้าง ทดสอบ และประเมินโมเดล

ประเมินผลลัพธ์จาก AI อย่างต่อเนื่อง นำหลักจริยธรรมมาใช้ด้วยความโปร่งใสและรับผิดชอบ สนับสนุนการตรวจสอบระบบ AI ติดตามนโยบาย AI Governance และช่วยควบคุมการใช้งาน AI อย่างไม่เหมาะสม

Which persona are you in?

Persona Classification

KMUTT AI Workforce Alignment Matrix แสดงการจัดกลุ่มตำแหน่งงานจริงในมหาวิทยาลัยตาม Persona โดยพิจารณาจากความลึกทางเทคนิค (แกนนอน) และขอบเขตความรับผิดชอบ (แกนตั้ง)

P2 · AI WorkerP4 · AI LeaderP1 · AI CitizenP3 · AI Professional
เจ้าหน้าที่ปฏิบัติการ
หัวหน้า รปภ. / แม่บ้าน
เจ้าหน้าที่ admin
อาจารย์ที่ไม่ได้เชี่ยวชาญ Data & AI
นักวิจัยที่ไม่ใช่สาย deep tech
นักวิจัยสาย data/ai
ทีม IT / วิศวกรคอมพิวเตอร์
อ. สาย data/ai
คณบดี / รองคณบดี / ผช.อธิการบดี
อธิการบดี
ผู้อำนวยการสำนัก
หัวหน้าภาควิชา
STRATEGIC / GOVERNANCE ↑
← CONSUMER / USERBUILDER / CREATOR →
AI Citizen
AI Worker
AI Professional
AI Leader

* Persona ไม่ได้ผูกกับตำแหน่งงานอย่างตายตัว — บุคลากรหนึ่งคนสามารถผสม Persona ได้ตามบทบาทจริงของตน

Expandable Framework

Expandable Role-Based Tracks

เฟรมเวิร์คหลักกำหนด 4 Personas เป็นโครงสร้างพื้นฐาน แต่บุคลากรในมหาวิทยาลัยมีบทบาทที่หลากหลายกว่านั้น องค์กรที่นำเฟรมเวิร์คไปใช้จึงสามารถขยาย P2 และ P3 ออกเป็น Tracks ย่อย เพื่อให้ Competency Requirements สะท้อนลักษณะงานจริงได้อย่างแม่นยำยิ่งขึ้น ในมุมมองของ KMUTT เราแบ่ง AI Worker ออกเป็น 3 Tracks ตามบทบาทหลักของบุคลากรสายสนับสนุนและวิชาการ และ AI Professional ออกเป็น 3 Tracks ตามทิศทางความเชี่ยวชาญ

P2AI Worker
P2-0

พนักงานสนับสนุนยุค AI

AI for Administrator

ใช้ AI เพิ่มประสิทธิภาพงานประจำวัน รักษาวิจารณญาณและการดูแลข้อมูล

P2-1

อาจารย์ยุค AI

AI for Educator

บูรณาการ AI เข้ากับการสอนอย่างรับผิดชอบ รักษาการคิดวิเคราะห์ในกระบวนการเรียนรู้

P2-2

นักวิจัยยุค AI

AI for Researcher

รักษาความถูกต้องและโปร่งใสของงานวิจัย จัดการความเสี่ยงด้านจริยธรรม AI

P3AI Professional
P3-0

วิชาชีพสายเทคนิค AI

AI Technical Professional

ออกแบบ พัฒนา และดูแลระบบ AI รับผิดชอบคุณภาพและความปลอดภัยตลอด lifecycle

P3-1

วิชาชีพสายธุรกิจ AI

AI Business Professional

กำหนดความต้องการ ตีความผลลัพธ์ AI เชื่อมโยงความต้องการองค์กรกับโซลูชัน

P3-2

วิชาชีพสายบริหารโครงการ AI

AI Management Professional

นำการส่งมอบโครงการ AI ประสานงานระหว่างสายเทคนิคและธุรกิจ บริหารการเปลี่ยนแปลง

Explore the Framework

Competency Browser

เลือก Persona และ Track เพื่อสำรวจหน้าที่ (Duties) และสมรรถนะ (Competencies) ที่เกี่ยวข้องกับบทบาทของคุณ โดยในแต่ละสมรรถนะจะมี Learning Outcome ที่อธิบายพฤติกรรมที่สามารถสังเกตได้

Persona

Track

DW1-01D·Problem Solving·การแก้ปัญหาด้วย AI

ประเมินเครื่องมือ AI เทียบกับข้อจำกัดและเงื่อนไขเฉพาะของงานตนเอง

Evaluate AI tools against the specific constraints and needs of own work

Explore & Comply (สำรวจและปฏิบัติตามนโยบาย)

  • Explore & Experiment: เปิดใจสำรวจและทดลองใช้เครื่องมือ AI ใหม่ๆ เพื่อนำมาช่วยทุ่นแรงในการทำงานอย่างตื่นตัวและมีความรับผิดชอบ

  • Comply with Policy: รับทราบและเลือกใช้งานเฉพาะเครื่องมือ AI ที่มหาวิทยาลัยอนุมัติหรือสอดคล้องกับนโยบายขององค์กร (Approved Tools)

DW1-02C·Problem Definition·การนิยามปัญหาและการสื่อสาร

เขียน Prompt ที่มีประสิทธิภาพและตรวจประเมินคุณภาพผลลัพธ์ AI

Craft effective prompts and critically assess the quality of AI outputs

Apply & Execute (ประยุกต์ใช้และลงมือทำ)

  • Apply Confidently: ประยุกต์ใช้เครื่องมือ AI ในการทำงานประจำวัน (เช่น ร่างอีเมล, สรุปข้อมูล) ได้อย่างมั่นใจและมีประสิทธิภาพ เพื่อสร้าง Quick Win ให้ตนเอง

  • Execute Safely: ใช้งานฟีเจอร์ต่างๆ ของ AI ได้อย่างปลอดภัย โดยไม่นำพาความเสี่ยงมาสู่ระบบคอมพิวเตอร์ของตนเองหรือองค์กร

Your Development Path

Five-Step Journey

การประเมินเป็นเพียงจุดเริ่มต้นของวงจรพัฒนาต่อเนื่อง — จากการรู้จักตัวเองสู่การรับรองระดับมืออาชีพ

01

Self-Assess

ประเมินตนเอง

5 dimensions

บุคลากรทำ AI Behavior Assessment ประเมิน Competencies ครอบคลุม 5 มิติ โดยระบุระดับการปฏิบัติจริงในงานประจำวัน

02

Discover

เลือกแหล่งเรียนรู้

Learning Portal

ระบบแนะนำหลักสูตรที่ตรงกับมิติที่ต้องพัฒนา เช่น Coursera, LEB2, Microsoft Copilot Training หรือ KMUTT AI Portal

03

Develop

พัฒนาทักษะตามบทบาท

Personalised Path

บุคลากรสายวิชาการเรียนรู้ตามแนวทาง UNESCO AI Competency บุคลากรสายสนับสนุนเรียนรู้ตามแนวทาง Alan Turing Institute AI Skills for Business

04

Certify

รับการรับรอง

Micro-credential

บุคลากรสายสนับสนุนที่ผ่านเกณฑ์จะได้รับ KMUTT Micro-credential บุคลากรสายวิชาการได้รับการรับรองผ่านกรอบ PSF

05

Monitor

ติดตามพัฒนาการ

Growth Monitoring

ข้อมูล AI Competency ถูกติดตามผ่าน Power BI Dashboard แต่ละหน่วยงานแบ่งปัน Use Cases และเฟรมเวิร์คปรับตามพัฒนาการของเทคโนโลยี

Sample Output

What Your Report Looks Like

หลังจากทำแบบประเมินเสร็จ คุณจะได้รับรายงานเฉพาะบุคคลที่แสดงคะแนนของคุณในทั้ง 5 มิติ พร้อมทั้งแหล่งเรียนรู้ที่คัดสรรมาอย่างเหมาะสมกับจุดที่คุณยังขาดอยู่

Sample Assessment Report

Alex Admin

P2AI Worker·Administrator Track

1.85/3

Developing

Dimension Breakdown

APrivacy & StewardshipDevelop
1.20/3
BData EngineeringDevelop
1.40/3
CProblem DefinitionStrength
2.30/3
DProblem SolvingStrength
2.10/3
EEvaluationStrength
2.20/3

Recommended Learning

AI For Everyone

Coursera

Data Stewardship Essentials

KMUTT

Competency Radar

Strength & gap profile across 5 dimensions

APrivacy & Stewardship
BData Engineering
CProblem Definition
DProblem Solving
EEvaluation

Score Growth

+0.65 pts over 4 assessments

Ready to discover your AI competency level?

ฟรี · ไม่ต้องติดตั้ง · เห็นผลทันที

Free · No installation required · Instant results — complete in 15–20 minutes.

เริ่มประเมิน
ALEXALEX AI Research Center · KMUTT

© 2026 KMUTT. All rights reserved.