KMUTT AI Competency
Framework
กรอบพัฒนาสมรรถนะ AI สำหรับบุคลากร
A structured, role-based framework to assess, develop, and recognise AI capabilities across all staff groups.
Why AI Competency Framework?
การนำ AI เข้ามาในองค์กรโดยไม่มีกรอบความสามารถที่ชัดเจน จะนำไปสู่สิ่งที่เรียกว่า Value Leakage — ต้นทุนของเครื่องมือและความเสี่ยงจากข้อผิดพลาดมีน้ำหนักมากกว่าประโยชน์ที่ได้รับ KMUTT จึงพัฒนา AI Competency Framework โดยยึดหลักการจาก Alan Turing Institute สถาบันวิจัยชั้นนำด้าน AI ของสหราชอาณาจักร
หลักการออกแบบ 3 ข้อ — Alan Turing Institute
People-First
การนำ AI เข้ามาใช้คือความท้าทายด้านบุคลากร — ไม่ใช่แค่ความท้าทายด้านเทคโนโลยี
Role-Specific
ทักษะถูกกำหนดตาม Persona ไม่ใช่ตำแหน่งงาน — ไม่ใช่ทุกคนต้องเขียนโค้ดเป็น
Holistic
ความสามารถครอบคลุมทั้งด้าน Ethics และ Governance — ไม่ใช่เพียงทักษะเทคนิค
คุณค่าต่อมหาวิทยาลัย — “Business Value” ในบริบทวิชาการ
Organizational Efficiency
ลดภาระงานซ้ำซ้อนด้วย AI เพื่อนำทรัพยากรไปสู่การเรียนการสอนและการวิจัยได้มากขึ้น
Risk Management
บุคลากรที่มีความสามารถป้องกันการละเมิดข้อมูลและความเสียหายต่อชื่อเสียงองค์กรจาก AI outputs ที่ไม่ถูกตรวจสอบ
Innovation
บุคลากรที่มีทักษะสามารถค้นพบการประยุกต์ใช้ AI แบบใหม่ เสริมความได้เปรียบเชิงแข่งขันของมหาวิทยาลัย
Framework นี้พัฒนาโดยอ้างอิงจาก Alan Turing Institute's AI Skills for Business Framework (V2) — สถาบันแห่งชาติของสหราชอาณาจักรด้านวิทยาศาสตร์ข้อมูลและ AI และได้รับการปรับให้เหมาะสมกับบริบทมหาวิทยาลัยไทยโดยเฉพาะ
zenodo.org/records/11092677
Personas & Core Dimensions
Framework นี้นิยาม "ความสามารถด้าน AI" ผ่านสองแกนหลัก Persona (คุณเป็นใครในบริบทการใช้ AI) และ Dimension (คุณต้องพัฒนาความสามารถด้านใด)— These two must always be viewed together —
บุคลากรทั่วไปในองค์กร — ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเป็นพื้นฐานในชีวิตการทำงาน ตระหนักถึงบทบาทและข้อจำกัดของ AI ในสังคม รู้จักความเสี่ยงด้านความปลอดภัยและจริยธรรมขั้นพื้นฐาน โดยเป็น 'ผู้ใช้งานที่รู้เท่าทัน' (Critical Consumer) ไม่ใช่ผู้สร้างหรือผู้ขับเคลื่อนระบบ
พนักงานสายงานทั่วไป — ใช้ AI เป็นเครื่องมือเพิ่มประสิทธิภาพในงานประจำวัน ต้องมีวิจารณญาณ (Professional Judgement) ในการตรวจสอบผลลัพธ์จาก AI สามารถแยกแยะได้ว่างานส่วนใดเป็นความลับขององค์กรที่ต้องระมัดระวังเป็นพิเศษ
บุคลากรสายเทคนิค — สร้างและดูแลระบบ AI ขององค์กรโดยตรง มีความรู้เชิงลึกด้านการออกแบบระบบ การเขียนโปรแกรม และการสร้างโมเดล รับผิดชอบด้านความปลอดภัยและมาตรฐานทางเทคนิคก่อนส่งมอบให้ผู้ใช้งาน
ผู้บริหารระดับกลางและสูง — กำหนดทิศทางและธรรมาภิบาล AI ขององค์กร เน้น vision, ethics, integrity และ responsible use ต้องมองเห็นภาพรวมว่า AI จะตอบโจทย์เป้าหมายองค์กรได้อย่างไร และรับผิดชอบการจัดสรรทรัพยากรและตัดสินใจเชิงนโยบาย
ปกป้องและรักษาความปลอดภัยของข้อมูลที่มีความอ่อนไหว ปฏิบัติตามข้อกำหนดด้านกฎหมาย ระเบียบ และความปลอดภัย ยึดหลัก FAIR Guiding Principles ในการดูแลข้อมูล
ความเข้าใจกระบวนการข้อมูลตั้งแต่การเก็บรวบรวม จัดเก็บ จนถึงการวิเคราะห์ ทักษะการจัดการ คัดกรอง และควบคุมคุณภาพข้อมูล เพื่อส่งมอบผลิตภัณฑ์ข้อมูลที่รองรับความต้องการ
นิยามปัญหาและสื่อสารแนวทางแก้ไขได้ทั้งกับกลุ่มเทคนิคและกลุ่มทั่วไป ระบุความต้องการ เกณฑ์ความสำเร็จ และความเสี่ยง รวมถึงบริหารความสัมพันธ์กับทีมงานและคู่ค้า
เลือกใช้เครื่องมือและโซลูชัน AI เพื่อแก้ปัญหาตามความต้องการ เข้าใจความแตกต่างของสถาปัตยกรรม AI ต่างๆ และมีทักษะด้านการสร้าง ทดสอบ และประเมินโมเดล
ประเมินผลลัพธ์จาก AI อย่างต่อเนื่อง นำหลักจริยธรรมมาใช้ด้วยความโปร่งใสและรับผิดชอบ สนับสนุนการตรวจสอบระบบ AI ติดตามนโยบาย AI Governance และช่วยควบคุมการใช้งาน AI อย่างไม่เหมาะสม
Persona Classification
KMUTT AI Workforce Alignment Matrix แสดงการจัดกลุ่มตำแหน่งงานจริงในมหาวิทยาลัยตาม Persona โดยพิจารณาจากความลึกทางเทคนิค (แกนนอน) และขอบเขตความรับผิดชอบ (แกนตั้ง)
* Persona ไม่ได้ผูกกับตำแหน่งงานอย่างตายตัว — บุคลากรหนึ่งคนสามารถผสม Persona ได้ตามบทบาทจริงของตน
Expandable Role-Based Tracks
เฟรมเวิร์คหลักกำหนด 4 Personas เป็นโครงสร้างพื้นฐาน แต่บุคลากรในมหาวิทยาลัยมีบทบาทที่หลากหลายกว่านั้น องค์กรที่นำเฟรมเวิร์คไปใช้จึงสามารถขยาย P2 และ P3 ออกเป็น Tracks ย่อย เพื่อให้ Competency Requirements สะท้อนลักษณะงานจริงได้อย่างแม่นยำยิ่งขึ้น ในมุมมองของ KMUTT เราแบ่ง AI Worker ออกเป็น 3 Tracks ตามบทบาทหลักของบุคลากรสายสนับสนุนและวิชาการ และ AI Professional ออกเป็น 3 Tracks ตามทิศทางความเชี่ยวชาญ
พนักงานสนับสนุนยุค AI
AI for Administrator
ใช้ AI เพิ่มประสิทธิภาพงานประจำวัน รักษาวิจารณญาณและการดูแลข้อมูล
อาจารย์ยุค AI
AI for Educator
บูรณาการ AI เข้ากับการสอนอย่างรับผิดชอบ รักษาการคิดวิเคราะห์ในกระบวนการเรียนรู้
นักวิจัยยุค AI
AI for Researcher
รักษาความถูกต้องและโปร่งใสของงานวิจัย จัดการความเสี่ยงด้านจริยธรรม AI
วิชาชีพสายเทคนิค AI
AI Technical Professional
ออกแบบ พัฒนา และดูแลระบบ AI รับผิดชอบคุณภาพและความปลอดภัยตลอด lifecycle
วิชาชีพสายธุรกิจ AI
AI Business Professional
กำหนดความต้องการ ตีความผลลัพธ์ AI เชื่อมโยงความต้องการองค์กรกับโซลูชัน
วิชาชีพสายบริหารโครงการ AI
AI Management Professional
นำการส่งมอบโครงการ AI ประสานงานระหว่างสายเทคนิคและธุรกิจ บริหารการเปลี่ยนแปลง
Competency Browser
เลือก Persona และ Track เพื่อสำรวจหน้าที่ (Duties) และสมรรถนะ (Competencies) ที่เกี่ยวข้องกับบทบาทของคุณ โดยในแต่ละสมรรถนะจะมี Learning Outcome ที่อธิบายพฤติกรรมที่สามารถสังเกตได้
Persona
Track
ประเมินเครื่องมือ AI เทียบกับข้อจำกัดและเงื่อนไขเฉพาะของงานตนเอง
Evaluate AI tools against the specific constraints and needs of own work
Explore & Comply (สำรวจและปฏิบัติตามนโยบาย)
Explore & Experiment: เปิดใจสำรวจและทดลองใช้เครื่องมือ AI ใหม่ๆ เพื่อนำมาช่วยทุ่นแรงในการทำงานอย่างตื่นตัวและมีความรับผิดชอบ
Comply with Policy: รับทราบและเลือกใช้งานเฉพาะเครื่องมือ AI ที่มหาวิทยาลัยอนุมัติหรือสอดคล้องกับนโยบายขององค์กร (Approved Tools)
เขียน Prompt ที่มีประสิทธิภาพและตรวจประเมินคุณภาพผลลัพธ์ AI
Craft effective prompts and critically assess the quality of AI outputs
Apply & Execute (ประยุกต์ใช้และลงมือทำ)
Apply Confidently: ประยุกต์ใช้เครื่องมือ AI ในการทำงานประจำวัน (เช่น ร่างอีเมล, สรุปข้อมูล) ได้อย่างมั่นใจและมีประสิทธิภาพ เพื่อสร้าง Quick Win ให้ตนเอง
Execute Safely: ใช้งานฟีเจอร์ต่างๆ ของ AI ได้อย่างปลอดภัย โดยไม่นำพาความเสี่ยงมาสู่ระบบคอมพิวเตอร์ของตนเองหรือองค์กร
Five-Step Journey
การประเมินเป็นเพียงจุดเริ่มต้นของวงจรพัฒนาต่อเนื่อง — จากการรู้จักตัวเองสู่การรับรองระดับมืออาชีพ
Self-Assess
ประเมินตนเอง
บุคลากรทำ AI Behavior Assessment ประเมิน Competencies ครอบคลุม 5 มิติ โดยระบุระดับการปฏิบัติจริงในงานประจำวัน
Discover
เลือกแหล่งเรียนรู้
ระบบแนะนำหลักสูตรที่ตรงกับมิติที่ต้องพัฒนา เช่น Coursera, LEB2, Microsoft Copilot Training หรือ KMUTT AI Portal
Develop
พัฒนาทักษะตามบทบาท
บุคลากรสายวิชาการเรียนรู้ตามแนวทาง UNESCO AI Competency บุคลากรสายสนับสนุนเรียนรู้ตามแนวทาง Alan Turing Institute AI Skills for Business
Certify
รับการรับรอง
บุคลากรสายสนับสนุนที่ผ่านเกณฑ์จะได้รับ KMUTT Micro-credential บุคลากรสายวิชาการได้รับการรับรองผ่านกรอบ PSF
Monitor
ติดตามพัฒนาการ
ข้อมูล AI Competency ถูกติดตามผ่าน Power BI Dashboard แต่ละหน่วยงานแบ่งปัน Use Cases และเฟรมเวิร์คปรับตามพัฒนาการของเทคโนโลยี
What Your Report Looks Like
หลังจากทำแบบประเมินเสร็จ คุณจะได้รับรายงานเฉพาะบุคคลที่แสดงคะแนนของคุณในทั้ง 5 มิติ พร้อมทั้งแหล่งเรียนรู้ที่คัดสรรมาอย่างเหมาะสมกับจุดที่คุณยังขาดอยู่
Sample Assessment Report
Alex Admin
1.85/3
Developing
Dimension Breakdown
Recommended Learning
AI For Everyone
CourseraData Stewardship Essentials
KMUTTCompetency Radar
Strength & gap profile across 5 dimensions
Score Growth
+0.65 pts over 4 assessments
Ready to discover your AI competency level?
ฟรี · ไม่ต้องติดตั้ง · เห็นผลทันที
Free · No installation required · Instant results — complete in 15–20 minutes.
เริ่มประเมิน